Een vestingvisie; ons bestuur snapt er werkelijk geen reet van!

Ons gemeentebestuur is weer aan het shoppen geweest. Dit keer was het bij adviesbureau ‘West 8’ in Rotterdam. Volgens Wikipedia*1) heeft ‘West 8’  “onder meer landschapsarchitectuur ingebracht in grootschalige stadsontwerpen zoals in het ontwerp en uitvoering van het Schouwburgplein in Rotterdam.” Een gerenommeerd adviesbureau, met andere woorden. Als ik vervolgens zie dat ‘West 8’ vloekt in de Graafse kerk door te vinden dat flat van Maaszicht best afgetopt kan blijven staan, rijst bij mij onmiddellijk de vraag: hoe gaat het plan vallen? Die vraag laat ik liggen. Ik wil het hebben over wat er aan deze keuze vooraf is gegaan. ‘West 8’ geeft immers een vestingvisie voor Grave. Onze visie?

Briljant idee

Zo’n vestingvisie… Het is de moeite waard even stil te staan bij wat er in Grave allemaal voorafgegaan is aan het ogenblik waarop ‘West 8’ de visie presenteerde. Omdat zo’n visie zich moet uitkristalliseren in een maatschappelijke discussie over de toekomst van de vesting, was het een briljant idee van de LPG, Keerpunt 2010, CDA en VPGrave om actief de bevolking op te zoeken. Heel gericht. Gezamenlijk zijn ze op zoek gegaan naar alle mogelijke Gravenaren die bij de discussie betrokken zouden kunnen worden. Onze historici, archeologen, de dames en heren stadsgidsen, de scholen, schrijvers van zoete en zure stukjes, de wijkraden, de Cloveniers, de Sociëteit, de middenstand, als organisatie en als afzonderlijke Gravenaren die hun inbreng wilden leveren… Een lange lijst. In het begin liep het moeizaam en onwennig maar toen de burgers in de gaten kregen dat hun echt iets gevraagd werd en dat er werkelijk naar hen geluisterd werd, kreeg de discussie vleugels en ontstond het gevoel: ‘onze vesting, onze visie, onze plannen.’ De vier partijen hebben vervolgens de koppen weer bij elkaar gestoken om de resultaten van al dit overleg samen te brengen in een breed gedeeld initiatiefvoorstel.

Kan niet waar zijn

U weet waarschijnlijk niet wat u leest. Initiatief…, partijen die de burger opzoeken..., Grave… Kan niet waar zijn. Gelijk hebt u! Ik heb mijn verbeelding de vrije loop gelaten op basis van mijn ideeën over een gemeente met bestuurskracht. Nu de vermoede feiten. Ons college zal waarschijnlijk ergens iets gelezen hebben van een vesting, dat je daar een visie op kunt hebben en heeft vervolgens onze knip getrokken. ‘Participatie van de burger?’ ‘Geen geouwehoer, aub, gewoon een adviesbureau; net als altijd!’  
West 8 zal best een gerenommeerd bedrijf zijn maar vóór je de ‘vestingvisie’ begint te lezen, weet je dat er geen Gravenaar aan te pas gekomen is om haar te ontwikkelen. Geen Graafse burger, geen Graafs raadslid. Het kan dus in feite niet meer zijn dan een lap suggestieve tekst met mooie suggestieve foto’s. Geen visie en al zeker geen Graafse visie.

Eenheidsworst

De vestingdiscussie wordt ook landelijk gevoerd. Daarbij stelt men zich onder andere de vraag of al dat ‘werken aan al die vestingen’ niet leidt tot eenheidsworst. Een voorbeeld: keek je tot voor kort vanaf de Rijksweg uit over de ‘Lovendaalgracht’, dan zag je een lieflijk stukje Grave, ontstaan na de ontmanteling van de vesting.*2) Wat rommelig maar rijk geschakeerde natuur. Nu zie je daar iets dat lijkt op de buitenkant van Heusden of Bourtange.*3)
Je zou je kunnen afvragen of het bijzondere van vesting Grave niet precies de wijze is waarop deze ontmanteld is rond de wisseling van de negentiende en twintigste eeuw. Er was een vesting die uit haar voegen barstte en naarstig op zoek was naar leefruimte voor haar burgers. Het is de specifieke geschiedenis van Grave en hoe haar inwoners hun vestingstad beleefd en vormgegeven hebben. Die geschiedenis is niet opgehouden, toen de vesting ontmanteld werd. Daarom is het eigenlijk ook raar om het plaatje van vóór de ontmanteling te willen herstellen. Vesting Grave is niet ontstaan op de tekentafel maar door het dagelijks leven van generaties Gravenaren, legioenen soldaten en eeuwen zorgzaamheid van de kerk met haar paters en nonnen. Overigens, mijn kijk is niet meer dan mijn kijk. Daarom wordt een visie, als het goed is, ook ontwikkeld in samenspraak met zoveel mogelijk burgers.

Een miskoop

Dat terrein van Visio… Je houdt je hart vast voor wat er met een paar historische juweeltjes in het gebiedje gebeurt als er weer op de bok van een bulldozer een vestingvisie wordt ‘geïmplementeerd’, zoals bij Lovendaal gebeurd is. De angst slaat je om het hart als je bedenkt dat de omgeving van Bastion Bekaf straks dit noodlot treft. Dat het ons opgediend wordt met een likje Naarden en een toefje Willemstad als smaakmakers. En dat bijvoorbeeld de herinnering aan een eeuw Franse Paters weggepoetst wordt, omdat die niet in die kraam past.

Tutten

Conform de Graafse versie van democratie worden de Gravenaren uitgenodigd voor een ‘stadsgesprek’.*4) Dat is een nieuwe woordvonst voor ‘mosterd na de maaltijd’. Deze voor Grave gebruikelijke ‘afronding’ van het beleidstraject fungeert als lippendienst aan de plaatselijke democratie. De burger aan de achterste… tepel. Het is ronduit tragisch dat de gemeenteraad daar dan nog eens achteraan komt tutten. De ultieme visie, zogezegd. 

De Vestingvisie van ‘West 8’ is een miskoop. Dat valt ‘West 8’ niet te verwijten; het is een miskoop, omdat de koper, ons gemeentebestuur, zonder voldoende verstand van zaken en zonder iets of iemand te ‘vertegenwoordigen’, zich bestuurskrachtig heeft willen voordoen en daarbij de vlucht naar voren heeft gemaakt. Zonder ook maar een woord met ons, burgers, gewisseld te hebben. Het is niet de visie van Grave op haar vesting. Het is een waarschijnlijk duurbetaalde aankoop van een gemeente die haar burgers diskwalificeert alsof niet tot een visie in staat. Ons bestuur snapt geen reet van ons, Gravenaren, en onze stad.

Ben Bongaards; www.gravepolitiek.nl

*1) https://nl.wikipedia.org/wiki/West_8
*2)
https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/de-vesting-grave
*3)
https://www.anwb.nl/landvananwb/vestingsteden








alle inhoud op www.gravepolitiek.nl valt onder © en mag niet zonder toestemming gepubliceerd worden.