Wie zijn overheid liefheeft, wantrouwt haar (deel 4)

Ik had u beloofd het te hebben over het lijstje dat via een linkje opgenomen was in de brief van registeraccountant Leo Verhoef aan onze politici. Het ging over zijn kijk op de cijfers van 2012 en de jaren daarvoor. In officiële cijfers wordt, door de bank genomen, een rooskleuriger beeld opgehangen van de (ontwikkeling van de) vermogenspositie van onze gemeente dan naar het oordeel van de registeraccountant gerechtvaardigd is. Nadat de begrotingscijfers volgens de zuivere regelen der accountancy op een rijtje gezet zijn, begroting na begroting en jaarverslag na jaarverslag, sinds 2007, ontstaat het beeld dat vrij stelselmatig ‘vlekjes’ weggewerkt zijn. In zijn brief over de cijfers voor 2012 schrijft de rekenmeester dan ook:  Opvallend: Over de afgelopen zes jaar (periode 2007-2012) werd telkens, met uitzondering van 2009, een hoger saldo van opbrengsten en kosten gepresenteerd dan het werkelijke saldo. Er werd een voordelig saldo gepresenteerd van € 5,3 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente in deze periode een verlies van € 6,8 miljoen. Een verschil derhalve van € 12,1 miljoen.’
Ik weet niet hoe het u vergaat, als u dit leest; ik voel me genaaid.

Vermogenspositie

Eerst maar even het lijstje zelf. De berekening van het werkelijk saldo van baten en lasten. Op papier gaat het in stijgende lijn; u moet dus onderaan beginnen om het verloop van de vermogenspositie te volgen.

- Eigen vermogen per 31.12.2012:  €   22,7 miljoen
- Eigen vermogen per 31.12.2011:       23,6
- Saldo van baten en lasten 2012:   €   - 0,9 miljoen

- Eigen vermogen per 31.12.2011:  €   23,6 miljoen
- Eigen vermogen per 31.12.2010:       24,5
- Saldo van baten en lasten 2011:   €   - 0,9 miljoen

- Eigen vermogen per 31.12.2010:  €   24,5 miljoen
- Eigen vermogen per 31.12.2009:       25,4
- Saldo van baten en lasten 2010:   €   - 0,9 miljoen

- Eigen vermogen per 31.12.2009:  €   25,4 miljoen
- Eigen vermogen per 31.12.2008:       24,6
- Saldo van baten en lasten 2009:   €     0,8 miljoen

- Eigen vermogen per 31.12.2008:  €   24,6 miljoen
- Eigen vermogen per 31.12.2007:       32,2
- Saldo van baten en lasten 2008:   €   - 7,6 miljoen

- Eigen vermogen per 31.12.2007:  €   32,2 miljoen
- Eigen vermogen per 31.12.2006:       29,5
- Saldo van baten en lasten 2007:   €     2,7 miljoen 1*)

Gallemiezen

Tot zover het lijstje. In één oogopslag ziet u hier hoe we in zes jaar tijd achteruit geboerd zijn met onze reserves, met het Grave van onze toekomst en van onze kinderen. Rond de tien (twaalf) miljoen, die welbeschouwd vooral besteed zijn aan het heden en de ‘toekomst’ van onze bestuurders en politici. Voor de goede orde; dit betekent niets minder dan dat een slordig eenderde van ons kapitaal naar de ‘gallemiezen’2*) is geholpen. Ik verwacht overigens niet dat we van doen hebben met geld dat weggesluisd is. Het lijkt vooral te gaan over het wegmoffelen van ondeugdelijk beleid en tegenvallers en het creëren van perspectief voor Grave, waar dit al goeddeels teloor gegaan is. Door de ware werkelijkheid te verhullen achter een boekhoudkundig maar vooral politiek gecreëerde werkelijkheid.

Fusie

Het kan bijna niet anders of we hebben vooral van doen met politieke of bestuurlijke creativiteit. De eigen financiële deskundigen van Grave hebben al eerder tegengas willen geven tegen Graafse politieke ambities. Dat was in het rapport dat onze controllers, samen met die van de andere gemeenten in het Land van Cuijk, aan hun bestuurders aanboden. Dat is schielijk weggemoffeld in de diepste bureaulade, omdat de inhoud niet welgevallig was. De conclusie was namelijk dat de lievelingsoptie van onze bestuurders, samenwerking in plaats van fusie, eigenlijk alleen maar een dure omweg was naar fusie. Met dure colleges vooral, die dure eigen tijd kochten door de ware cijfers te verdonkeremanen. En de raad? De raad was al blij dat ze er in een geheime vergadering kennis van mocht nemen. Als ze bereid waren hun mondje te houden, weet u wel… ‘Smiespel, smiespel, hoeven de burgers niet te weten.’
Dit gegeven duidt op een onmiskenbaar primaat van bestuur boven de politiek en overheidsdienaren. Dat klopt niet met de regelgeving die voorziet dat de raad budgetrecht heeft en dus het politiek primaat. En de eindverantwoordelijkheid voor het gevoerde beleid. Het is helemaal de wereld op z’n kop als ambtelijke feedback alleen maar op prijs gesteld wordt wanneer die ons bestuur welgevallig is en onze politici minzaam de ogen sluiten. Dit gegeven maakt het meer dan plausibel dat er politieke overwegingen (vanuit ons college) ten grondslag liggen aan het politiek besluit om begroting en jaarcijfers te presenteren zoals dat gebeurd is. En zoals het, volgens klokkenluider Verhoef, niet had mogen gebeuren. De raad heeft er klakkeloos mee ingestemd.

Slager

Daarbij kunnen we er helaas ook niet aan voorbij zien, dat de financiële controle-instantie bij uitstek, de accountancy, cijfers goedkeurde, die, volgens Verhoef, alleen maar goed zijn voor de open haard. Het is wel het beeld dat wij eveneens overgehouden hebben aan de kredietcrisis, dat deze groep controleurs het dramatisch heeft laten afweten. Vooral door, omwille van den brode, de oren te laten hangen naar de wensen van hun cliënten.  Het hele controleverhaal heeft, in zekere zin, ook teveel weg van de slager die zijn eigen vlees keurt; de gemeente als te controleren instantie is tegelijk de opdrachtgeefster. En ook hier geldt dat, eenmaal de grens van de beroepseer gepasseerd, die steeds verder wordt opgerekt. Al met al glijden we, of de cijfers van Verhoef nu voor honderd procent kloppen of niet, steeds verder af naar een samenleving waar niemand echt zijn verantwoordelijkheid neemt. Uit de cijfers van Verhoef kun je gevoeglijk afleiden dat dit ook in Grave aan het handje is; het politiek bestuurlijke doen en laten lijkt genormeerd te worden naar wat bestuurders en politici het beste gelegen komt. Met een knipoog naar mijn titel kunnen we dus vaststellen dat we ons bestuur niet voldoende gewantrouwd hebben en dat we nu geconfronteerd worden met de factuur voor onze onachtzaamheid. Ik vind het heel frappant dat Verhoef met zijn onderzoek een stevig fundament legt onder onze  gevoelens en gedachten over de wijze waarop we bestuurd worden.

Ben Bongaards; gravepolitiek.nl

 *1) http://www.leoverhoef.nl/dossiers/grave/grave20131014x.html

 *2) ‘Gallemiezen’ is Bargoens voor ‘vernieling’. Zoals veel Amsterdams klinkende woorden stamt het uit het Jiddisch, de taal die veel joden onderling spraken en een mengsel is van Hebreeuws en Europese talen.  Het is afgeleid van een Hebreeuws woord dat ‘steentje’ of ‘stukje puin’ betekent.

Lees over dit onderwerp ook Leo de Vreede op de site van de wijkraad binnenstad. http://www.wijkraadbinnenstadgrave.nl/takendiscussie-3/








alle inhoud op www.gravepolitiek.nl valt onder © en mag niet zonder toestemming gepubliceerd worden.