Wie zijn overheid liefheeft, wantrouwt haar (deel 3)

De brief waarover ik het gehad heb in de voorgaande delen van dit politiek feuilleton… Of beter één van die brieven. De laatste. Ik heb Verhoef aan de lijn gehad en die kondigde aan zijn bevindingen over 2013 boven op zijn stapel te leggen, zodat u die binnenkort ook op de site kunt vinden, gevolgd door zijn nieuwste brief aan raad en college; uiteraard over de cijfers van 2013. Kunnen onze bestuurders die weer voor ‘kennisgeving aannemen’ als ze nu tenminste wel het fatsoen hebben om überhaupt te reageren. Verhoef reageert op de Graafse documenten als boekhoudkundige producten. Zoals u weet, is de boekhouding een van de voornaamste instrumenten voor de raad en ons, burgers, om zich een oordeel te vormen over het beleid van de gemeente, cq. het college. Deze boekhoudkundige verantwoording valt niet één op één samen met de politiek zelf maar geeft wel een goede indicatie van hoe onze uitvoerende en wetgevende politici met elkaar en met ons, burgers, omgegaan. Waarbij je als ervaringswijsheid kunt aantekenen dat goede bestuurders, net als een goede meubelmakers of metselaars, trots zijn op het product dat ze afleveren en er verguld mee zijn te kunnen laten zien hoe het gemaakt is. De trots zit dan in het vakwerk dat wij wel zien maar niet zelf kunnen leveren. Voor een vakman geeft juist dat de sjeu; het zichtbare vakmanschap dat hun meesterschap laat zien. Voor onze begroting geldt precies het tegenovergestelde; hoe minder we er van snappen, hoe liever ze het lijken te hebben.

Muisklik

De brief spreekt verder voor zichzelf. U bent er min of meer getuige van hoe onze spaarcenten langzaam maar zeker verdampt zijn of liever hoe we met z’n allen de luchtkastelen van ons bestuur gefinancierd hebben, terwijl onze politici, onder aanvoering van de VVD, zich op de borst klopten over de onroerende zaakbelasting die niet verhoogd hoefde te worden… En verder blind waren. ‘Elk nadeel heb zijn voordeel’ volgens Cruijff… Per saldo hebben we dus als Gravenaren alleen maar wat uitstel van executie bekostigd zonder waar voor ons geld gekregen te hebben.
Het verdient aanbeveling de brief van Verhoef nu even tussendoor te lezen als u dat nog niet gedaan had en dan per kerende muisklik bij ons verhaal terug te keren. De brief kunt u lezen als het hoofdgerecht, nadat ik hierboven de voorspijs heb opgediend. Na de brief volgt dan een dessert, waarin ik mijn commentaar ten beste geef.
Stevige kost…
http://www.leoverhoef.nl/dossiers/grave/grave20131014.html  In de brief staat een linkje; de inhoud daarvan wordt mijn kapstok voor deel 4.

Politiek creatief

Blij dat u er weer bent. Hoe ik zo’n brief inschat? Ik ben, gezien mijn uitgesproken alfa-achtergrond, niet de aangewezen persoon om daar het laatste woord over te zeggen. Wel zit er een aantal frappante herkenningspunten in de brief. De als ‘politiek creatief’ te karakteriseren boekhouding moet als zodanig herkenbaar zijn voor onze politici en anderen die onze politiek trachten te volgen. Onze raadsleden wekken heel graag de indruk de begroting en het jaarverslag ad fundum te doorgronden maar hun politieke daden duiden op het tegenovergestelde. Begrijpelijk enerzijds; de boekhouding staat volgens Verhoef stijf van de nietszeggende termen en politieke neologismen (nieuwe woorden) die de suggestie willen wekken van gedegen eigentijds boekhoud- en bestuurskundig vakwerk. Bij nadere beschouwing zijn het vooral lege hulzen en termen die de lezer eerder afhouden van de echte inhoud dan deze te verhelderen. Verhoef wijst bijvoorbeeld op de term ‘arbeidsgerelateerde verplichtingen’. Mijn vermoeden is dan dat we hier stuiten op de ‘verantwoording’ van al die (loon-)kosten van ingehuurde bureaus. Hier doet de politiek zijn intrede in het hart van de boekhouding zelf. De term ‘opgesnoept geld’ misstaat in een gemeentebegroting maar je wil toch wat als bestuurder. Zo zijn er flink wat termen die iets gewichtigs en verstandigs suggereren maar bij nader inzien alleen kunnen duiden op politieke besmetting van de boekhouding waardoor er appels met peren vergeleken worden.

Vakmanschap   

Ook een prietpraatterm als EMU-saldo suggereert een gedegen politiek bewustzijn; de drieprocentnorm speelt echter geen enkele rol in onze gemeentepolitiek. En ik heb ook niet vernomen dat een van onze politici de term gelanceerd heeft om politiek vakmanschap uit te stralen.
Terug naar mijn inschatting…  Ik zie in de cijfers van Verhoef zoveel van de Graafse politiek weerspiegeld, dat mijn intuïtie me aangeeft om hem heel serieus te nemen. Maar tegelijk ben ik positief genoeg ingesteld om stiekem te hopen dat onze nieuwe wethouder Joon met een brief op poten mij van het tegendeel overtuigt. Joon is tot nu toe erg schimmig aanwezig maar Anja heeft zijn transfer naar Grave niet voor niets geregeld. Stille waters hebben diepe gronden… Een sprankje hoop?
Ik zie in de golfbewegingen van de opgesomde ‘rekenfoutjes’ parallellen met de golven en tsunami’s veroorzaakt door de beleidsfouten die weggepoetst zijn. De verliezen op de bouw van het stadhuis, van het Hart, van het Wisseveld, om maar wat zijstraten te noemen… Het zou teveel toeval zijn...
Die creatieve maar verhullende termen ken ik ook van de grote landelijke politiek. Mark en Diederik putten zich er in uit door bijvoorbeeld het leeggooien van kaartenbakken te betitelen als ‘participatiemaatschappij’ en ‘zorgzame samenleving’ en zelf blijft u vermoedelijk, luiterend naar onze politici, ook zeker regelmatig hangen op termen die ‘
veel beloven en weinig geven en zo de gek in vreugde doen leven.’

Hoe verder?

Denkend en schrijvend ontvouwt zich in mijn hoofd een verdere opzet van mijn politiek feuilleton. In deel 4 ga ik toekomen aan het lijstje van Verhoef; dat vertelde ik al. Daarna wil ik het begrip ‘wantrouwen’ in de titel omcirkelen met mijn gedachten, waarbij ik me ook ga afvragen waarom zo’n Verhoef een  roepende in de woestijn is; niet alleen in Grave. Dat zou dan deel 5 moeten worden.
Alle bevindingen tot nu toe roepen bij mij heel veel vragen op waarop ik geen antwoorden vind. Die vragen wil ik straks op een rijtje zetten in deel 6.
Mijn plan is om de reeks af te ronden met de brief van Leo Verhoef over de jaarcijfers van 2013. Die staat er aan te komen. Voor deel 7 is het wachten daarop. Ik hoop nog op tijd te zijn voor de ‘kerntakendiscussie 3.0’.

Ben Bongaards (www.gravepolitiek.nl)

 

 








alle inhoud op www.gravepolitiek.nl valt onder © en mag niet zonder toestemming gepubliceerd worden.